Utrzymanie obowiązku meldunkowego, ale też możliwość zameldowania się przez internet od 1 stycznia 2018 r. oraz doprecyzowanie procedur meldunkowych dla cudzoziemców - to najważniejsze założenia ustawy, którą podpisał już prezydent Andrzej Duda.

MSWiA tłumaczy, że pozostawienie obowiązku meldunkowego jest konieczne, aby administracja publiczna mogła prawidłowo realizować obowiązki związane z głosowaniem w wyborach oraz zadania w zakresie zabezpieczenia społecznego, a więc emerytur, rent, dodatków, opieki społecznej czy ubezpieczeń społecznych.

„Wiedza o ilości i strukturze mieszkańców pozyskiwana w oparciu o dane wynikające z ewidencji ludności ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia opieki żłobkowej, przedszkolnej, miejsc w szkołach, planowania obwodów szkolnych. Informacja o liczbie mieszkańców wpływa na obliczanie liczby radnych, a także ma istotne znaczenie w kontekście przeprowadzania referendum lokalnego” - napisano w uzasadnieniu do ustawy.

Celem ustawy jest też uporządkowanie i doprecyzowanie niektórych przepisów związanych z nadawaniem numeru PESEL cudzoziemcom. Po zmianach mają go dostawać wszyscy cudzoziemcy, którzy meldują się na pobyt stały lub czasowy w Polsce.
„Efektem tych regulacji będzie gromadzenie informacji o wszystkich cudzoziemcach, którzy przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na czas pobytu, w centralnym rejestrze PESEL” - napisano.
Nowelizacja ma również umożliwić uzyskanie numeru PESEL przy ubieganiu się o wydanie dowodu osobistego. Obecnie obywatele polscy, którzy zamieszkują w Polsce, a nie mają numeru PESEL, a chcą otrzymać dowód osobisty, muszą w pierwszej kolejności ubiegać się o numer PESEL. W tym celu należy złożyć wniosek do organu gminy, a dopiero potem wnioskować o wydanie dowodu osobistego.

Wprowadzono również zmiany w formularzu meldunkowym, które pozwalają na zameldowanie na pobyt stały i jednoczesne wymeldowanie z pobytu czasowego; tak samo na zameldowanie na pobyt czasowy z jednoczesnym wymeldowaniem z pobytu stałego, przy użyciu jednego formularza.

Wszystkie czynności meldunkowe można będzie przeprowadzić w formie elektronicznej, bez konieczności osobistej wizyty w urzędzie.
Nowe przepisy dopuszczają też możliwość dołączenia skanu dokumentów w przypadku, kiedy zameldowanie następuje w formie elektronicznej, a wnioskujący nie może uzyskać niezbędnych dokumentów np. tytułu prawnego do lokalu, w postaci dokumentu elektronicznego.

Pierwotnie nowelizacja obejmowała także zmiany w ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego, w których zaproponowano rozszerzenie zakresu zbieranych danych, dotyczących urodzenia dziecka. Wątpliwości w tej sprawie wyrażali m.in. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych i Fundacja Panoptykon.
Ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2018 r.